Nhiều buổi phỏng vấn kết thúc với cảm giác "ứng viên nói chuyện tốt" nhưng sau khi tuyển lại không làm được việc. Nguyên nhân thường là câu hỏi quá chung chung, ứng viên dễ trả lời theo kiểu lý thuyết. Phỏng vấn theo năng lực (competency-based interview) giải quyết vấn đề này bằng cách hỏi về những việc ứng viên đã thực sự làm.
Nguyên tắc cốt lõi
Hành vi trong quá khứ là chỉ báo tốt nhất cho hành vi trong tương lai. Thay vì hỏi "Nếu gặp khách hàng khó tính, bạn sẽ làm gì?", hãy hỏi "Hãy kể về một lần bạn xử lý khách hàng khó tính". Câu hỏi thứ nhất nhận về câu trả lời lý tưởng, câu hỏi thứ hai nhận về câu chuyện thật.
Phương pháp STAR
Khi ứng viên kể, nhà tuyển dụng dùng STAR để đào sâu và đánh giá:
- S – Situation (Tình huống): bối cảnh lúc đó là gì?
- T – Task (Nhiệm vụ): ứng viên chịu trách nhiệm phần nào?
- A – Action (Hành động): cụ thể ứng viên đã làm gì? Chú ý chữ "tôi" hay "chúng tôi".
- R – Result (Kết quả): kết quả ra sao, đo được bằng gì, học được gì?
Câu trả lời thiếu phần Hành động hoặc Kết quả là dấu hiệu cần hỏi thêm.
Bộ câu hỏi mẫu theo nhóm năng lực
Giải quyết vấn đề
- Kể về một vấn đề khó nhất bạn từng giải quyết trong công việc. Bạn đã tiếp cận nó thế nào?
- Có lần nào bạn phát hiện quy trình đang làm sai và đề xuất thay đổi không?
Làm việc nhóm
- Kể về một lần bạn bất đồng ý kiến với đồng nghiệp. Kết quả cuối cùng ra sao?
- Bạn đã từng hỗ trợ một thành viên đang gặp khó khăn trong nhóm chưa?
Định hướng kết quả
- Mục tiêu khó nhất bạn từng đạt được là gì? Bạn đã làm những gì để đạt nó?
- Kể về một lần bạn không đạt chỉ tiêu. Bạn xử lý tiếp như thế nào?
Giao tiếp và thuyết phục
- Kể về một lần bạn phải thuyết phục cấp trên hoặc khách hàng thay đổi quyết định.
- Bạn đã từng phải truyền đạt một tin không vui cho khách hàng chưa?
Quản lý và dẫn dắt (cho vị trí quản lý)
- Kể về một nhân viên có hiệu suất thấp mà bạn từng quản lý. Bạn đã làm gì?
- Bạn đã giao việc và phát triển người kế cận như thế nào?
Chấm điểm để giảm cảm tính
Mỗi năng lực nên có thang điểm từ 1 đến 5 với mô tả cụ thể cho từng mức. Nếu có nhiều người phỏng vấn, mỗi người chấm độc lập trước khi thảo luận. Cách làm này giúp so sánh ứng viên công bằng hơn và hạn chế thiên kiến "thấy hợp thì chọn".
Lưu ý khi phỏng vấn
- Chuẩn bị trước 4 đến 6 năng lực quan trọng nhất cho vị trí, không hỏi lan man.
- Để ứng viên có thời gian suy nghĩ, im lặng vài giây là bình thường.
- Ghi chép ngay trong buổi phỏng vấn, đừng dựa vào trí nhớ.
- Dành 10 phút cuối cho ứng viên đặt câu hỏi, câu hỏi của họ cũng nói lên nhiều điều.
Đội ngũ của L-MT áp dụng phỏng vấn theo năng lực trong quá trình sàng lọc ứng viên cho khách hàng. Doanh nghiệp muốn đội ngũ quản lý tự phỏng vấn tốt hơn có thể tham khảo chương trình đào tạo và phát triển của L-MT.



